بررسی مقایسه ای تأثیر قصد فاعل بر مشروعیت فعل؛ نزد فقیهان اصولی و فیلسوفان تحلیلی
32 بازدید
محل نشر: مجله نقد و نظر؛ شماره 73
نقش: نویسنده
سال نشر: 1394
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
این مقاله ابتدا نظریه تأثیر قصد بر مشروعیت عمل (DDE) را تبیین نموده و محدوده دقیق ادّعای آن را شرح کرده است. سپس به‏ سراغ ادلّه مخالفین این نظریه رفته و در قالب پنج دسته دلیل، چارچوبی از این مخالفتها را ارائه داده است. در ادامه، پاسخ و ادلّه طرفداران DDE ذکر شده که ضمن ردّ استدلالهای طرف مقابل، شواهدی برای تثبیت ادّعای خویش عرضه داشته اند. نگارنده با ارزیابی نظرات دو گروه، به این جمع بندی میرسد که دلایل مخالفین DDE، آن اندازه قوّت ندارد که بتواند ادّعای شهودی نظریه مذکور را زیر سؤال ببرد و تلاش‏های ایشان برای ارائه تبیین‏های متفاوت، چندان موفّق و صائب به نظر نمیرسد. در بخش انتهایی مقاله نیز یک نوع بررسی مقایسه‏ای با آراء فقیهان اصولی درباره اصل تأثیر قصد بر مشروعیت عمل، انجام گرفته که نشان میدهد اکثریت قاطع ایشان با چنین اصلی موافق بوده¬اند. البته در ادامه، موردی تحت عنوان «تجرّی» در اصول فقه مطرح شده که منشاء مناقشات گسترده در باب تأثیر قصد بد فاعل بر نامشروع شدن فعل بوده است. نگارنده با ذکر ادلّه هر دو گروه در این مسئله، در نهایت به این نتیجه میرسد که استدلال موافقین تأثیر قصد فاعل بر عدم مشروعیت تجرّی، قوی‏ تر می‏باشد. واژگان کلیدی: قصد، DDE، قبح فعلی، قبح فاعلی، تجرّی
آدرس اینترنتی